Skip to content

Bé Nhật Nam và Karl Marx

May 5, 2013

434e5149fd5c493dbfea50c62439b92f

Hôm nay ngày 5/5 là kỹ niệm 195 năm ngày sinh của Karl Marx, người mà tôi luôn tự hỏi ông là ai mà dân tộc Việt Nam của tôi lại phải chịu nhiều đau khổ vì ông đến thế.

Chuyện về cậu bé Nhật Nam 11 tuổi viết sách cùng những phát ngôn quá tự tin đã tạo ra nhiều tranh cãi thú vị. Tôi không có ý phản đối hay ghét bỏ gì cậu bé này như cách mà mọi người phản ứng, đơn giản là tôi thấy bé có tài và vẫn còn rất trẻ con, dễ thương. Trong bài phỏng vấn bé, chỉ có duy nhất một điểm tôi không đồng tình với bé đó là khi bé nói: “Mặc dù chúng ta vẫn hay nói mồm rằng là học từ kinh nghiệm nhưng mà kinh nghiệm thì vẫn phải đúc kết từ sách”.

Không biết vì em đọc nhiều sách quà rồi bị “tẩu hỏa nhập ma” mà lại nói ra điều vô lý như thế. Sách chẳng qua là sự đúc kết kinh nghiệm, là một tài liệu ghi lại những gì đã diễn ra trong thực tế và nay được ghi nhận lại là đúng. Sách giúp cho người ta học từ kinh nghiệm của người khác mà không cần phải trải nghiệm thực tế. Vì vậy, kinh nghiệm phải được đúc kết từ thực tế và sách chỉ là nơi ghi lại những kinh nghiệm thực tế. Nếu sách ghi lại những kinh nghiệm không thực tế hoặc những kinh nghiệm không còn phù hợp mà ta vẫn cố tình học theo, đó sẽ là một tai họa.

Theo tôi, đây là một tư tưởng và thói quen nguy hiểm mà chúng ta hay gọi đó là mọt sách, lý thuyết và giáo điều. Sinh viên giáo điều những gì đuợc học khi ra trường. Sếp cứng đầu với những gì được viết trong sách vở kinh điển. Cả công ty chạy theo những quy tắc kinh nghiệm của những năm trước mà quên rằng thực tiễn đổi thay từng giờ.

Và chính dân tộc Việt Nam chúng ta là nạn nhân của thói quen này. Và người khởi đầu chính là Karl Marx, mà tôi xin gọi ông là một người Đức đáng thất vọng nhất so với những ngưỡng mộ của tôi dành cho đất nước của ông.

Tài liệu về ông bây giờ không khó để tìm trên mạng. Nhưng nếu cách đây 10 năm, nó chỉ có trong bộ giáo trình đại học mà tôi học và được viết từ một phía. Và thật buồn cười là chúng tôi, những sinh viên năm 2001 lại học những tư tưởng được khởi nguồn từ hơn 100 năm trước. Có nghĩa là chúng tôi học những kinh nghiệm của 100 năm trước từ một nhà tư tưởng châu Âu và phạm phải nhiều sai lầm nghiệm trong thực tế để tiếp tục áp dụng vào thực tế. Ấy vậy mà giờ đây, ngay trong hiến pháp chúng ta vẫn tin và cái tư tưởng này. Nói như giáo sư Trần Phương là bao nhiêu năm nay chúng ta đang lừa dối mọi người và tự lừa dối chính mình.

Tôi sẽ không trích dẫn ra đây nhiều bài viết “cực đoan” từ trong nước. Tôi ôn hòa hơn và muốn nhìn ông từ các báo chí nước ngoài.

Trong bài viết con người đích thực của Karl Mark, tác giả John Gray cho rằng quy kết  Marx có phần “chịu trách nhiệm về mặt tri thức” tạo nên chủ nghĩa cộng sản trong thế kỷ hai mươi dường như sẽ là một nhận định hoàn toàn lầm lạc. Bởi chủ nghĩa cộng sản mà ông “mường tượng” ra vốn dĩ không rõ ràng gì (cho nên bây giờ hỏi đi lên CNXH là đi đâu là cũng chẳng ai chỉ ra được) và chỉ xuất phát tự sự bất mãn của chủ nghĩa tư bản của thế kỹ 19 (chủ nghĩa tư bản thế kỹ 21 đã khác hơn rất nhiều) khác xa với những gì mà “học trò” ông thực hiện vào thế kỹ 20.

Ông xuất phát từ một cái tâm tốt nhưng lại sai lầm khi cho rằng chủ nghĩa tư bản không có khả năng tự lành bệnh mà phải bị thay thế.  Mà để biết điều đó có đúng hay không, cách duy nhất là để thực tiển trả lời. Rõ ràng, những gì ông viết nó đã không còn phụ hợp và ẩn chứa nhiều sai lầm nghiệm trọng. Và sẽ càng sai lầm hơn khi chúng ta cố tình áp dụng lý thuyết đó cho đến tận ngày hôm nay.

Tôi sẽ không viết về Karl Marx nữa nếu không thì lại có ai đó bảo tôi là blogger phản động. Tôi chỉ muốn kết bằng câu nói của GS Tương Lai, người có kệ sách chất đầy tác phẩm của Marx:

“Nói cho cùng, Marx là một nhà tư tưởng vĩ đại. Nhưng nếu như thế giới này chưa từng có Marx thì có lẽ sẽ tốt đẹp hơn”

P/S: Lịch sử không có từ “NẾU” nhưng tôi vẫn ước gì chàng thanh niên yêu nước Nguyễn Ái Quốc không có cơ hội tìm hiểu và đọc  Karl Marx.

3 Comments leave one →
  1. Phước permalink
    May 17, 2013 5:45 am

    anh viết bài ở đây làm em rất khó like nhưng em cũng phải cặm cụi vào điền thông tin để bày tỏ chút ý kiến đồng tình của mình! Anh viết hay lắm!

  2. June 7, 2013 4:20 am

    Hình như sách Tư Bản Luận in trước năm 1975 và sau 1975 khác nhau nhiều lắm.
    Em nghĩ tư tưởng Marx là một phần tham chiếu cho CNTB thay đổi, chỉ có điều những học trò của ông đã biến tư tưởng ấy theo một hướng cực đoan khác để sinh ra những quái thai như hiện nay.
    Phải chăng lại là câu chuyện ngu hơn lợn: http://www.gocnhinalan.com/bai-tieng-viet/ngu-hn-ln.html

  3. October 11, 2013 11:59 pm

    Em rất thích đọc bài viết này của anh vì nó dẫn tới nhiều điểm mới đối với em và em hoàn toàn tán thành với quan điểm của anh. Em cũng trăn trở về sự nghiệp phát triển con người, phát triển kinh tế ở Việt Nam. Trong lúc cả thế giới đang phát triển, đang cạnh tranh hừng hực, thì đất nước Việt Nam mình vẫn còn bị kìm hãm bởi những cỗ máy cũ, bộ lộ nhiều điểm yếu, không phù hợp, bởi những tư tưởng cũ không còn phù hợp, không có thứ gọi là Innovation hoặc là có mà rất ít, không nổi bật. Nói gần hơn thì ngay bố của em cũng rất thần tượng và dùng lý thuyết của Carl Mark nhiều để dạy cho bọn em, tuy nhiên đúng là sự ra đời của chủ nghĩa cộng sản gì đó, cộng hòa xã hội, sẽ đi về đâu??? Chủ nghĩa tư bản ngày nay đã khác xưa thật, nếu so sánh với nước ngoài thì Việt Nam chẳng là gì? Việt Nam còn phải bỏ bảo thủ và học hỏi nhiều từ phương tây. Ngay từ quyền con người, quản lý xã hội, những đấng lãnh đạo ở Mỹ còn làm tốt hơn, họ thực sự giỏi, có tầm nhìn hơn, và biết cách làm cho kinh tế xã hội phát triển. Cho nên câu nói PS của anh em đã suy ngẫm rất nhiều. Xin cảm ơn anh.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: